StressLess Lifestyle Group

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc ở lòng bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng và chịu trọng lượng. Khi đó, phần giữa bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn so với bàn chân có vòm phát triển rõ. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời, khi hệ thống xương, cơ, dây chằng và các mô nâng đỡ vẫn đang tiếp tục hoàn thiện.

Vòm bàn chân có nhiệm vụ hỗ trợ phân bố lực, duy trì thăng bằng và góp phần hấp thụ lực trong quá trình đi bộ, chạy hoặc nhảy. Khi vòm chân hạ thấp, cơ chế chịu lực có thể thay đổi. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở mọi trẻ. Nhiều trẻ có bàn chân phẳng nhưng không đau, không hạn chế vận động và vẫn phát triển bình thường.

Vì vậy, hình dạng bàn chân không phải yếu tố duy nhất quyết định trẻ có cần điều trị hay không. Điều quan trọng là theo dõi chức năng, dáng đi và các triệu chứng đi kèm.

Những nguyên nhân có thể dẫn đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến đặc điểm cấu trúc của bàn chân và yếu tố gia đình. Một số trẻ có dây chằng mềm hoặc các mô nâng đỡ chưa đủ chắc để duy trì vòm chân khi chịu tải. Yếu tố di truyền cũng có thể góp phần làm tăng khả năng xuất hiện tình trạng này.

Bên cạnh đó, chấn thương ở bàn chân hoặc cổ chân, bất thường xương khớp, vấn đề về mô liên kết và một số bệnh lý ảnh hưởng đến cơ hoặc hệ thần kinh cũng có thể làm thay đổi khả năng nâng đỡ bàn chân. Thừa cân làm tăng tải trọng lên chi dưới và có thể khiến các triệu chứng cơ học biểu hiện rõ hơn ở một số trẻ.

Không nên cho rằng bàn chân bẹt chỉ xuất phát từ việc đi chân đất hoặc sử dụng một loại giày dép nhất định. Thói quen vận động và giày dép không phù hợp có thể gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến cách trẻ di chuyển, nhưng nguyên nhân thực sự thường liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau.

Dấu hiệu nhận biết cần lưu ý

Khi trẻ đứng, cha mẹ có thể nhận thấy phần lớn lòng bàn chân áp sát mặt sàn và khoảng lõm tự nhiên ở giữa bàn chân không rõ. Gót chân có thể hơi nghiêng ra ngoài hoặc cổ chân có xu hướng đổ vào trong. Những dấu hiệu này chỉ mang tính gợi ý và không đủ để xác định trẻ có vấn đề cần điều trị.

Dáng đi cũng là yếu tố cần quan sát. Một số trẻ có thể bước đi thiếu vững, bàn chân xoay vào trong hoặc ra ngoài, thường xuyên vấp ngã hoặc nhanh mỏi sau khi chạy nhảy. Nếu tình trạng bàn chân bẹt ảnh hưởng đến chức năng, trẻ có thể giảm hứng thú tham gia các hoạt động thể chất hoặc gặp khó khăn khi vận động trong thời gian dài.

Đau là dấu hiệu đáng chú ý hơn cả. Trẻ có thể đau ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân, cẳng chân hoặc đầu gối sau khi vận động. Khi triệu chứng lặp lại hoặc kéo dài, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Bàn chân bẹt có lây từ người khác không?

Bàn chân bẹt không phải bệnh truyền nhiễm nên không thể lây từ người này sang người khác. Tuy nhiên, một số đặc điểm cấu trúc bàn chân có thể mang tính gia đình. Việc cha mẹ hoặc người thân có bàn chân bẹt không đồng nghĩa chắc chắn trẻ cũng sẽ gặp tình trạng tương tự.

Mỗi trẻ có quá trình phát triển xương, cơ và dây chằng khác nhau. Vì vậy, việc đánh giá cần dựa trên đặc điểm thực tế của từng trường hợp thay vì chỉ dựa vào tiền sử gia đình.

Điều trị bàn chân bẹt như thế nào?

Nếu trẻ có bàn chân bẹt nhưng không đau, vận động bình thường và không có dấu hiệu hạn chế chức năng, theo dõi sự phát triển thường là lựa chọn phù hợp. Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp.

Khi trẻ có triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp bảo tồn như phục hồi chức năng, bài tập tăng cường cơ bàn chân và cổ chân, luyện thăng bằng hoặc cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Dụng cụ hỗ trợ bàn chân có thể được chỉ định trong một số trường hợp nhằm cải thiện sự thoải mái và phân bố lực, nhưng không nên tự ý sử dụng cho trẻ.

Phẫu thuật rất hiếm khi cần thiết và chỉ được xem xét trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn biến dạng nghiêm trọng, đau kéo dài hoặc hạn chế chức năng nhưng không đáp ứng với phương pháp bảo tồn.

Theo dõi và chăm sóc bàn chân đúng cách

Hiện không có biện pháp bảo đảm phòng ngừa hoàn toàn bàn chân bẹt. Cha mẹ có thể hỗ trợ trẻ bằng cách duy trì cân nặng phù hợp, khuyến khích vận động theo độ tuổi và lựa chọn giày dép vừa chân, tạo cảm giác thoải mái khi hoạt động.

Các phương pháp kiểm tra dấu chân tại nhà chỉ giúp tham khảo, không thể thay thế đánh giá chuyên môn. Nếu trẻ thường xuyên đau chân, dễ ngã, nhanh mỏi, khó chạy nhảy hoặc có dáng đi bất thường kéo dài, nên đưa trẻ đi khám để xác định mức độ ảnh hưởng. Theo dõi đúng cách giúp tránh điều trị không cần thiết và kịp thời hỗ trợ khi bàn chân thực sự gây ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày tập đi chống bẹt chân tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.